

VALENTINE’S DAY HONG PIANGKHIATNA THU
Valentine’s Day cih pen nungak tangval ki-it kingaihna thu sangin thuthuk zaw hi. Adiakdiak in St. Valentine a kici, Catholic Christian Siampi khat phawkna in hong piangkhia ahi hi.
Roma Emperor Claudius II uk hunin galkapte in zi le ta nei uh le gal kidona ah lunglut nawnlo hi cih thu hangin kumpi in kiteenna mopawi kham hi.
Ahi zongin Fr. Valentine in tua kumpi thukhun nialin lawm kingai te kiteenna Sacramentu pia sim hi.
Tua bangin Fr. Valentine in nungak tangval kingaite kiteenna Sacramentu apiakna thu a kitheih ciangin amah manin thong sungah koih uh hi. Tua thong cingpa’ in mit mulo tanu khat nei aa, Fr. Valentine ii thungetsakna hangin tua numei nu in khua mu kik thei hi. Tua banah Fr. Valentine le tua numei nu kilawmta uh hi. Fr. Valentine in amah aki thah madeuhin tua numeinu kiangah laikhak gelhin “From your Valentine” ci-in sign a thuhna pan tua lai mal tu hun ciang dong a ki zangh ahi hi.
Fr. Valentine in thahna a thuakni ahi, February-14 ni pen amah (St. Valentine) phawkna in Valentine Day ci-in a kiciamteh ahi hi.
Valentine’s Day in Chocolate ki piakna thu pen sum zonna le ngeina khat bangin akigawmtuah ahi hi. Hi tangthu akipat cil in Chocolate kipia cih om nailo hi. Chocolate in lungsim hong nuamsakin itna lungsim hong khanglo sak nektheih (Aphrodisiac) khat in mitam in thei hi. Europe kumpi namte sungah zong Chocolate pen thupi sak mahmah uh hi.
Kumzalom 19 hunin Chocolate bawlna siamna hong khangto mahmah a, Richard Cadbury cih mipa in Chocolate te bung hoih mahmah sungin koihin zuak ding ngaihsutna nei hi.
1861 kumin, Cadbury in Valentine’s Day ading ngimna tawh lungtang lim Chocolate bungte bawlin zuak kipan hi. Tua banga a zuak ciangin nasiatakin khawng mahmah a, tua pankipan Chocolate le Valentine a kikhen thei lo ngeina khat hong suak hi.
Valentine’s Day pen tuhun ciangin lawm ki ngai te ni ci-in mite in a theih uh hangin a taktak in itna lahkhiatna ahih manin kua mapeuh Chocolate ki pia thei hi.
Nu le Pa, u le nau, sia/siama te, lawm le gual te in ei tungah itna bangzah hong nei a, bangzahin hong thupi ngaihsut hiam cih lahna in Chocolate ki pia hi.
Ih kim a hong ompih den ih lawmte tungah lungdam kohna hoih khat hi. Chocolate in lungsim hong nuamsak thei dat nei ahih manin kiim le paam aom mite ih lungnopsak nop le ki pia thei hi. Lawmngaih neih loh hangin zong lawm it te tawh “Valentine’s Day” ci-in “nang tawg ka ki lawmtat nuam mahmah ing, nang na om manin ka lungnuam hi” cih bangin lai tomno te kipiakna in zong thupi hi.
Catholic Pawlpi in amau upna hangin sihna, thahna athuak mite nuntak zia te kanin Misiangtho a kisuak sak ahi hi. Tua ahih manin February 14 ni pen, Lawm kingaite ni cih sangin Misiangtho Valentine phawkna in pawi a kibawl ahi hi. Misiangtho Valentine in Catholic pawlpi sungah lawm kingai te ii belh misiangtho khat ahi hi.



