Misiangtho John Mary Vianney Pawini.(Aug – 4)

Misiangtho John Vianney in 1786 kumin Piantit gam, Dardily khua ah suak hi. Anulepa te pen Pasian thu ahanciam mahmah Catholic te ahi uh hi. John Vianney Siampi suak nuam mahmah aa, ahi zongin Siampite neih ding zah pilna nei nai lo ahih manin 1809 kumin Napoleon Bonaparte ii galkap sungah lut aa, tua ah kamsiatna ci ding hiam mite muh khialhna te thuak zel hi.
1810 ciangin galkap bupi khat ii phalna tawh galkap sungpan khawlin inn ah ciah kik a,Kum 20 a phak ciangin Lyons Siampi sinna sangah lut hi. Theology leh Philosophy sinna in ama adingin haksalua ahih manin sang uk Siampipa in ciah sakkik dingin ngaihsun hi. Ahi zongin Siadawpa in “Pawlpi in pilna nei te a kisap mah bangin asiangtho mi te zong kisam zaw hi” ci ahih manin amah kiciah sak lo hi.
1815 kum in ama Pasian thu hanciamna leh migitna hangin Siampi suak a, mimal 230 bek aom, khuano khat ahi Ars ah Parish Siampi sem hi. Tua khua mite in Pasian phawk nawn lo-in gamtat sia mahmah uh a, Amah atun cilin Missa kah pen piteek te bek om hi. Ahi zongin John Vianney ii thungetna leh kidekna hangin asawtlo in khuamite hong kikhelin Biakinn lam hong zuan kik uh hi. Tua hun sungin John Vianney in nasia takin ze-etna thuak hi. Ami kimulo pi in aw ging, alupna kilamto cih bangin atuamtuam in dawi in bawlsia hi. Ahi zongin John in daitakin thungetna tawh tua ze-etna te kantan zo hi.
Tua bangin Dawi ze-etna pen 1824 kum pankipan kum 30 sung thuak hi. John Vianney in dawi ze-et na nasiatak a thuak banah Siampi dang te simmawhna zong thuak lai hi. A Siampipihte’ mihai cih na nangawn thuak hi. A hi zongin Siadawpa in “Ka Siampite khat ciatin akibang haina tawm tek nei uh hi ci-in um ing” ci hi. John Vianney in kidekna bawldenin ama kiangah mawhsut apai mite’ mawhnadan dingin amahmah in mawhnadan lohna bawl zel hi. Mawhsutna ngai Siampi in a minthangna leh mite’ lungsim, kha akaihkhop zawhna hangin mitampi ama kiangah hong pai uh hi.
Mawh sutna angaih ciangin nikhat nai 14-18 sung tu a, naupangte ading Pasian thusinna nasia tak vaihawm sakin khangno te kicing takin Pasian thu hilh hi. Asawt lam ciangin ama kiangah mawh sut dingin Siadawte, Siampite leh Nungak siangthote nangawn ong pai uh hi. John Vianney in Misiangtho Philomena beel mahmah hi. Tua Misiangtho tungtawnin thu angetna hangin cinate damsakin, mawhna sungah akidiahte kikhel kik sak zo hi. Na lamdang tuamtuam zong bawl thei ahih manin Siadawpa in phalna ngahlo in na lamdang nabawl nawn kei-in ci-in kham hi.
Tua zawh khat vei naupang khat singkungtung pan akia suk John Vianney in mukha hi. Anuai tung leh si ding cih thei ahih manin tua naupang pen singkung leh lei kikal ah aom laitakin John in khawlsak aa, Siadawpa kiangah phalna vangenin tua zawh ciangin tua naupang damtakin lei ah koih sukpan hi. Tua banah John Vianney in mikhat amuh phetin tua mi ii mailam thu ding gen thei hi. Mite in John Vianney pen anungta Misiangtho hi ci-in um uh ahih manin ama puan themte at in, a samzangte bot in, ama zat thungetna lai bu sung alai dalte kekkhia in ahi zongin kem cing uh hi. Tua te in amau lawm le gual te sungah adam lo te dam nadingin hitaleh mawhna sungah akidiahte kikhel nadingin hitaleh azat ding un akep uh ahi hi.
John Vianney in pahtawina min cih te sang lo-in nial hi. 1852 kumin Msgr ngah hi. A mah a ki pahtawina Singlamteh leh Diocese lian ah tavuan ki piakna te zong nial hi. 1859 kum in si a, tu ni dong ciang Parish Siampi te a huh Misiangtho in om hi. “Pasian tungah ap-lo in nasepna te in amawkna hi.” (St. John Mary Vianney)
Et-tehhuai thu: :A kiniamkhiat mite Pasian in ama minthan nadingin puahpha in zang hi cih phawk ni. Thungetna leh kideknate in Pasian vangliat nadingin ih sepnate ah akicing pen kipiak khiatna hi. Mihing in bangbang din mun ah a om zongin a sep ding vaipuakte citak takin sepna tawh Pasian na hoih takin sem zo hi.
Misiangtho John Mary Vianney aw…ko te adingin thu hong ngetsak tan.

Fr.Joseph Mung
Fr.Joseph Mung
Articles: 2176

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *