

TUK GUAH ZUCIL LEH SUNGPAAI NATNA
Tuk guah zucil hun ciangin,tui hong tamin, a siangtholo tuidawnna leh natna lungno a pua
thote hong tamlua mahmah tho bopkhitsa asiangtholo antei i nekkhak takciangin, sungpaainatna hong piang hi. Natnakhem peuhte sungah apiang pahpah natna namte sungah akihel nam khat ahi hi. Tua ahih
manin natna kilawh baih phamahmah nam ahih man, hunlap a kibawl pah keileh kisih lawh thei hi.Kawlgam sungah sungpai natna hangin, nuntakna abei lawh tam mahmah ahihna
thu kimukhia theita hi.
(1) Sungpai natna piangsak thubulpite Sungpai natna piangsak thei thubulpite in, a siangtho lo khuttawh annek tuidawn dingte
lawnkhakna, natna lungno a pua thote bopkhit sate nekkhakna, asiangtho lo tuidawn khakna, annek hun maanlohna, khut me cinhte siangloh man leh Vibrio Cholerae lungnote hangin a
piang ahi hi.
(2) Kidaal kholhna:
Sungpaai natna ngah loh nadingin, kidaalkholh theihnain, gambuppi sanga om mi khem
peuh ten hanciam a, siavuante honggenna bangin, mapangkhawm a i zuihciatna ding le kidaalkholh dingin hanciam tek ni.
(3) Kim le paam leh ei pumpi siangtho sakna
Tho bop khitsa vante leh ante leisungah hoihtak in phumkul hi. Tho bawm theih loh dingin tuitawh buak ekbukte lam kul
ding hi. Ek dum leh tuidumkigam lat na (50) hi hamtangding hi. Khut cin khecin’ te hoih
tak tan dending, pumpi siangtho sakden ding hi. An nekma, nekkhit ciang leh Ekbuk paikhit
ciangin satpiang tawh khut sawp siang den ding hi
(4) An siangtho ngah theih nading
A siangtho sitset ante bek nekzawh nadingin hanciam kul hi. An alum hithit in nekkul hi
Huan kullo a kine theite siangtho takin tuitawh sawpsiang dingin kisam hi. Singgah minlua, thobopkhitsa an leh anniing khinsa-te nekei-in. An nekna um leh bel, pakaan sikkeute siangtho
Sakin sawpsiang ding kisam hi Tui huan minsa te bek dawnding in hoih hi
(5) Natna kitheihna:
Nasung apaai tak ciangin,buhsawpna tui bang daanin hongpaaideen dinga, sungniim luak
suak ding, gilna in naak daan nuam mello ding, tuduh den ding, gawlsung keu deen ding, tansa
golh taai thei ding, lungamin khut leh khete hi melmul ding,tua bangdaan ahih leh sungpaai
natna hipah dinghi.
(6) Kibawl daan ding:
Pumpi sung aom tui leh datsate behlap kul a, thawlpi al te kikhai kulpah hi. Sung khakna
za tang nesak ding a, lungno thahna zatang (Antibiotics)ne sakpah ding hi. A gimluat leh
(IV) tawh thunkul ding hi. Anai pen zato puakpah dingin kisam hi
(7) A piang thuah natnate:
cisain, a buaihuai pen in, pumpi Sungpaai natna a piankhit sungah tui leh daatsa namte bei ahih manin, lung am gawp thei hi. Laugawp theilai a, natna lungnote hangin sisan sungah
gulutin, ci nakpitak sagawp ding banah kaal nangawn, nawngkaisakthi behlai hi
(8) Theihsak nop athupi penin:
(a) A siangtho ante leh asingtho tui min sate bek ne in dawn ding.
(b) Pumpi tung siangtho saktawntung ding
(c) Ekbuk paaikhit sim in khutsatpiang tawh siangtho takinsawpden ding.
(9) Deihsak hilhna:
Sungpaai natna (sungtholhnatna) tukguah zak masakpankipan tuk hun sung tenga piang
thei natna nam ahih mahbangin,lauhuai mahmah a, natna zongkilawh baih mahmah hi. Hunapa kibawi pah keileh nuntaakna lauhuai mahmah hi. Tua ahihmanin, hih bang natna namteapian theih daan leh a kilawh baih daante tel in, kikepsiam akidaalkholh den nangin, kul in kisam ngiat hi, cih thu deihsakna
lianpi taktawh ikihanthawn nuam hi.



